Verzakking bij vrouwen
Een verzakking, ook wel een prolaps genoemd, komt bij veel vrouwen voor. Misschien herken je een zwaar of drukkend gevoel in je onderbuik of vagina, heb je het gevoel dat er iets naar beneden zakt of merk je veranderingen tijdens het plassen, ontlasten of vrijen.
Dit kunnen tekenen zijn van een verzakking.
Een verzakking kan vervelend en soms zelfs beangstigend zijn. Gelukkig betekent een verzakking niet automatisch dat je geopereerd moet worden. Met de juiste begeleiding kun je vaak zelf veel doen om je klachten te verminderen.
Wat is een verzakking?
In je bekken bevinden zich verschillende organen, zoals de blaas, baarmoeder en de darm. Deze organen worden op hun plaats gehouden door een combinatie van bindweefsel, banden en ondersteunt door de bekkenbodem.
Wanneer deze ondersteuning minder goed functioneert, kunnen één of meerdere organen langzaam naar beneden zakken. Dit noemen we een verzakking of prolaps.
Er bestaan verschillende vormen van verzakking. Zo kan bijvoorbeeld de blaas, de baarmoeder of de darm verzakken. Soms zijn meerdere organen tegelijk betrokken.
Een verzakking kan ontstaan na een zwangerschap of bevalling, maar ook door het ouder worden, hormonale veranderingen, chronisch hoesten, veel persen bij de ontlasting, overgewicht of herhaaldelijk zwaar tillen. Ook erfelijke aanleg en de kwaliteit van het bindweefsel kunnen een rol spelen.
Welke klachten kun je ervaren?
Niet iedere vrouw met een verzakking heeft klachten. Soms wordt een verzakking zelfs bij toeval ontdekt tijdens een onderzoek. Wanneer er wel klachten zijn, kunnen deze heel verschillend zijn. Je kunt bijvoorbeeld een:
- zwaar of drukkend gevoel in de vagina ervaren;
- zeurend gevoel in de onderbuik hebben;
- gevoel hebben alsof er iets naar beneden trekt;
- bobbel of uitstulping in of bij de vagina voelen;
- drukkend gevoel richting de anus ervaren;
- zeurende pijn in de onderbuik, liezen of benen ervaren;
- lage rugklachten hebben.
De klachten kunnen gedurende de dag veranderen. Sommige vrouwen merken dat de klachten toenemen na lang staan, wandelen, sporten of tillen en juist verminderen wanneer ze gaan liggen of rust nemen. Daarnaast zijn de klachten aan het eind van de dag vaak erger dan aan het begin van de dag.
Een verzakking kan daarnaast invloed hebben op het dagelijks functioneren. Misschien durf je minder te sporten, vermijd je bepaalde bewegingen of ben je voortdurend bezig met de vraag of je klachten erger worden.
Een verzakking kan invloed hebben op plassen, ontlasten of gemeenschap.
Verschillende stadia van een verzakking
Een verzakking kan in verschillende mate aanwezig zijn. Bij een lichte verzakking is er vaak sprake van een beperkte verandering van de positie van een orgaan. Bij een ver gevorderde verzakking kan het weefsel lager in de vagina komen en soms zelfs tot aan of buiten de vaginale opening komen.
De mate van verzakking zegt niet altijd iets over de hoeveelheid klachten. Een vrouw met een relatief kleine verzakking kan veel klachten ervaren, terwijl een andere vrouw met een verder gevorderde verzakking nauwelijks iets merkt.
Daarom kijken we niet alleen naar hoe ‘erg’ de verzakking is, maar vooral naar wat jij ervaart en wat je in het dagelijks leven wilt kunnen doen.
Wat kan de bekkenfysiotherapeut voor je betekenen?
Een bekkenfysiotherapeut kan samen met jou onderzoeken welke factoren een rol spelen bij jouw klachten.
Tijdens de eerste afspraak bespreken we uitgebreid je klachten, je dagelijkse activiteiten, toiletgedrag, eventuele zwangerschap(pen) en bevallingen en de activiteiten waarbij je klachten toenemen.
Wanneer dit passend is, kunnen we de functie van je bekkenbodem onderzoeken. We kijken onder andere naar:
- de kracht van de bekkenbodemspieren;
- het uithoudingsvermogen van de spieren;
- of je de bekkenbodem goed kunt aanspannen én ontspannen;
- de samenwerking tussen je ademhaling, buikspieren en bekkenbodem;
- hoe je de bekkenbodem gebruikt tijdens bewegen en tillen;
- je plas- en ontlastingsgedrag.
Op basis hiervan maken we samen een persoonlijk behandelplan.
Wat kun je zelf doen?
Een belangrijk onderdeel van de behandeling is leren omgaan met de belasting van je bekkenbodem. We kijken bijvoorbeeld naar hoe je beweegt, tilt, sport en ademhaalt.
Ook kunnen gerichte bekkenbodemoefeningen onderdeel zijn van de behandeling. Het doel is niet simpelweg om de bekkenbodem zo sterk mogelijk te maken. Een gezonde bekkenbodem moet namelijk zowel kunnen aanspannen als ontspannen. De juiste timing en samenwerking met de rest van je lichaam zijn minstens zo belangrijk.
Daarnaast kunnen we je adviseren over toiletgedrag, obstipatie, hoesten, leefstijl en het opbouwen van activiteiten. Samen zoeken we naar een manier waarop je actief kunt blijven zonder onnodige angst voor verergering van de klachten.
In sommige situaties kan een pessarium (een ondersteunend hulpmiddel dat in de vagina wordt geplaatst) helpen om de verzakking te ondersteunen. Ook hierin kan de bekkenfysiotherapeut je adviseren en, wanneer passend, samenwerken met een gynaecoloog of huisarts.
Een verzakking betekent niet dat je moet stoppen met bewegen
Veel vrouwen zijn bang dat sporten, tillen of actief zijn een verzakking erger maakt. Toch is het juist belangrijk om binnen je mogelijkheden actief te blijven. Hoe sterker omliggende spieren zijn, hoe meer de bekkenbodem wordt ondersteund.
Wanneer kun je bij ons terecht?
Heb je een zwaar of drukkend gevoel in je vagina, ervaar je een uitstulping of heb je klachten bij plassen, ontlasten of vrijen? Dan kan het verstandig zijn om je klachten te laten beoordelen.
Onze bekkenfysiotherapeuten kunnen samen met jou in kaart brengen wat er aan de hand is en welke mogelijkheden er zijn om je klachten te verminderen, je bekkenbodem beter te laten functioneren en verdere klachten zoveel mogelijk te voorkomen.