Urineverlies bij mannen
Urineverlies is een klacht waar veel mannen last van hebben. Een paar druppels urine verliezen tijdens het sporten, hoesten of niezen, nadruppelen na het plassen of ineens heel nodig naar het toilet moeten: het kan behoorlijk vervelend en onzeker maken.
Urineverlies kan op iedere leeftijd voorkomen. Het ontstaat bijvoorbeeld na een prostaatoperatie, maar ook zonder operatie kunnen mannen last krijgen van urineverlies of andere plasproblemen.
Welke vormen van urineverlies zijn er?
Urineverlies kan zich op verschillende manieren uiten.
Stressincontinentie
Bij stressincontinentie verlies je urine wanneer de druk in je buik plotseling toeneemt. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren bij:
- hoesten of niezen;
- lachen;
- tillen;
- sporten;
- hardlopen of springen;
- opstaan of een onverwachte beweging.
Bij mannen komt stressincontinentie regelmatig voor na een behandeling of operatie aan de prostaat. De sluitspier van de blaas en bekkenbodem kunnen na een dergelijke ingreep minder goed functioneren, waardoor urineverlies kan ontstaan.
Urge incontinentie
Bij urgeincontinentie of aandrang incontinentie ontstaat er plotseling een sterke aandrang om te plassen. De aandrang kan zo heftig zijn dat je het toilet niet op tijd bereikt. Je kunt daarnaast merken dat je:
- heel vaak moet plassen;
- meerdere keren per nacht moet opstaan;
- kleine beetjes plast;
- moeite hebt om je plas op te houden wanneer je aandrang voelt.
Nadruppelen
Een andere veel voorkomende klacht bij mannen is nadruppelen. Je denkt dat je klaar bent met plassen, maar verliest daarna nog enkele druppels urine in je onderbroek.
Dit kan te maken hebben met urine die achterblijft in de plasbuis en kan ook samenhangen met de manier waarop de bekkenbodemspieren functioneren.
Urineverlies na een prostaatoperatie
Urineverlies na een prostaatoperatie is een veel voorkomende klacht. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen na een radicale prostatectomie vanwege prostaatkanker.
Na de operatie moet het lichaam zich opnieuw aanpassen. De bekkenbodem en de sluitspier spelen een belangrijke rol bij het ophouden van urine. Door de operatie kan de controle over deze spieren tijdelijk of langduriger verminderd zijn.
Het herstel verschilt per persoon. Sommige mannen merken al snel verbetering, terwijl anderen langer nodig hebben.
Het trainen van de bekkenbodem kan onderdeel zijn van het herstel na een prostaatoperatie. Het is daarbij belangrijk dat de oefeningen op de juiste manier worden uitgevoerd en aansluiten bij de fase van het herstel.
Teveel oefenen kan namelijk nog meer urineverlies in de hand werken. En dat willen we natuurlijk voorkomen.
De bekkenbodem speelt een belangrijke rol
De bekkenbodem bestaat uit spieren onderin het bekken. Bij mannen lopen deze spieren rondom de blaas en plasbuis en spelen ze een belangrijke rol bij het ophouden van urine.
Wanneer je urine wilt ophouden, spannen bepaalde spieren in de bekkenbodem aan. Tijdens het plassen moeten deze spieren juist voldoende kunnen ontspannen.
Een goede bekkenbodem is daarom niet alleen sterk, maar kan ook op het juiste moment aanspannen én ontspannen. Meer en harder aanspannen is niet altijd de oplossing. Bij sommige mannen is juist sprake van te veel spanning of een verkeerde timing van de bekkenbodem.
Wat kan de bekkenfysiotherapeut voor je doen?
Tijdens de eerste afspraak bespreken we jouw klachten uitgebreid. We kijken bijvoorbeeld wanneer het urineverlies optreedt, hoeveel je drinkt, hoe vaak je plast en welke invloed de klachten hebben op je dagelijks leven.
Wanneer dit passend is, onderzoeken we de functie van je bekkenbodem.
We kijken onder andere naar:
- de kracht en coordinatie van de bekkenbodem;
- het uithoudingsvermogen van de spieren;
- of je de spieren goed kunt aanspannen;
- of je de spieren ook goed kunt ontspannen;
- de timing van de aanspanning;
- de samenwerking met je buikspieren en ademhaling;
- je plasgedrag en toiletgewoonten.
Op basis daarvan maken we samen een persoonlijk behandelplan.
Hoe ziet de behandeling eruit?
De behandeling verschilt per persoon en is afhankelijk van de oorzaak van het urineverlies.
Wanneer de bekkenbodem onvoldoende kracht of controle heeft, kunnen gerichte oefeningen helpen om de spierfunctie te verbeteren. Je leert bijvoorbeeld hoe je de bekkenbodem kunt aanspannen vóór en tijdens activiteiten waarbij je urine verliest.
Ook kunnen we werken aan de timing en coördinatie van de bekkenbodem. Het gaat immers niet alleen om hoe sterk een spier is, maar ook om het juiste moment waarop deze wordt gebruikt.
Bij aandrangklachten kan de behandeling zich meer richten op het leren omgaan met aandrang, blaastraining en het aanpassen van plasgedrag.
Bij nadruppelen kunnen we kijken naar de manier waarop je plast en hoe de bekkenbodem na het plassen wordt gebruikt.
Weer vertrouwen krijgen in bewegen
Urineverlies kan ervoor zorgen dat je activiteiten gaat vermijden. Misschien durf je niet meer te hardlopen, ga je minder sporten of ben je tijdens een wandeling voortdurend bezig met de vraag waar het dichtstbijzijnde toilet is.
Dat kan behoorlijk beperkend zijn.
Samen kijken we hoe je activiteiten weer kunt opbouwen. Het doel is niet alleen minder urineverlies, maar vooral dat je weer kunt doen wat voor jou belangrijk is.
Of je nu weer wilt sporten, lange wandelingen wilt maken, onbezorgd wilt werken of simpelweg zonder angst voor een ongelukje de deur uit wilt: we werken samen aan meer controle en vertrouwen in je lichaam.
Wanneer kun je bij ons terecht?
Heb je regelmatig last van urineverlies, nadruppelen, plotselinge aandrang of andere plasproblemen? Dan kan een bekkenfysiotherapeut met je meekijken.
Ook na een prostaatoperatie kan begeleiding door een bekkenfysiotherapeut waardevol zijn. Het is verstandig om niet af te wachten totdat de klachten vanzelf verdwijnen, maar tijdig te bespreken wat je kunt doen om je herstel te ondersteunen.
Heb je daarnaast bloed in de urine, koorts, hevige pijn, moeite om te plassen of andere nieuwe of ernstige klachten? Neem dan contact op met je huisarts.