Pijn aan de balzak of testikel
Pijn aan de balzak of een testikel kan behoorlijk vervelend en soms ook verontrustend zijn. De pijn kan plotseling ontstaan, maar ook langere tijd aanwezig blijven. Soms is er een duidelijke oorzaak, bijvoorbeeld na een stoot of operatie. In andere gevallen is niet direct duidelijk waar de klachten vandaan komen.
Pijn in of rondom de testikel betekent niet automatisch dat er iets mis is met de testikel zelf. Ook de bekkenbodem, zenuwen, spieren en gewrichten rondom het bekken kunnen een rol spelen. Een bekkenfysiotherapeut kan helpen om te onderzoeken waar de klachten vandaan komen en welke factoren de pijn mogelijk in stand houden.
Welke klachten kun je ervaren?
Pijn rond de testikel of balzak kan op verschillende manieren worden ervaren. Bijvoorbeeld:
- een zeurende of trekkende pijn in één of beide testikels;
- een drukkend of zwaar gevoel in de balzak;
- een scherpe of stekende pijn;
- pijn die uitstraalt naar de lies, onderbuik, penis, het perineum of de binnenkant van het bovenbeen;
- pijn tijdens of na het klaarkomen;
- pijn bij het plassen;
- pijn tijdens of na het sporten;
- klachten die erger worden bij langdurig zitten;
- een gespannen of gevoelig gevoel rondom de bekkenbodem;
- klachten die erger worden bij aanraking of schudden van de bal.
De pijn kan voortdurend aanwezig zijn, maar kan ook in aanvallen komen. Sommige mannen merken dat de klachten toenemen bij stress, spanning, lang zitten of lichamelijke inspanning.
Waar kan de pijn vandaan komen?
Pijn aan de testikel of balzak kan verschillende oorzaken hebben. Zo kan er sprake zijn van een ontsteking, infectie, liesklachten, een probleem met de urinewegen of een aandoening van de testikel of bijbal. Ook na een operatie of trauma kunnen langdurige pijnklachten ontstaan.
Daarnaast kunnen de spieren van de bekkenbodem een rol spelen. De bekkenbodem bestaat uit verschillende spieren die onder andere betrokken zijn bij plassen, ontlasten, seksualiteit en het ondersteunen van de organen in het bekken.
Wanneer deze spieren langdurig aangespannen zijn, kunnen ze pijnlijk en overgevoelig worden. De pijn kan vervolgens worden gevoeld in het perineum, de penis, de lies of de testikels.
Ook zenuwen in en rondom het bekken kunnen gevoelig raken. Hierdoor kan pijn ontstaan zonder dat er sprake is van een duidelijke beschadiging van de testikel zelf.
Pijn na een operatie of ingreep
Sommige mannen ontwikkelen pijnklachten na een operatie in het bekken of de lies. Denk bijvoorbeeld aan een liesbreukoperatie, een ingreep aan de prostaat, vasectomie of een andere operatie in het bekkengebied.
Na een operatie kan het lichaam beschermend reageren. Spieren kunnen zich aanspannen en zenuwen kunnen gevoeliger worden. Ook littekenweefsel en veranderingen in bewegen kunnen invloed hebben op de klachten.
Wanneer de oorspronkelijke wond goed genezen is, maar de pijn blijft bestaan, kan het zinvol zijn om ook naar de spieren, beweging en spanning in het bekkengebied te kijken.
Wat kan de bekkenfysiotherapeut voor je betekenen?
De bekkenfysiotherapeut kijkt niet alleen naar de plek waar je pijn voelt, maar naar het functioneren van het hele gebied rondom het bekken.
Tijdens de eerste afspraak bespreek je uitgebreid je klachten. We kijken onder andere naar wanneer de pijn ontstaat, waardoor deze erger of juist minder wordt en of er een relatie is met plassen, ontlasten, seksualiteit, bewegen, sporten of langdurig zitten.
Ook kan worden gekeken naar je ademhaling, houding, bewegingspatroon en de spanning van de spieren rondom het bekken.
Wanneer dit nodig en passend is, kan de bekkenfysiotherapeut de bekkenbodem onderzoeken. Een inwendig onderzoek gebeurt alleen met jouw toestemming en wordt altijd vooraf uitgelegd.
Niet altijd sterker maken
Bij bekkenbodemklachten denken veel mensen automatisch aan oefeningen om de bekkenbodem sterker te maken. Bij pijnklachten is dat niet altijd de juiste aanpak.
Wanneer de bekkenbodem al te gespannen is, kan extra aanspannen de klachten juist in stand houden. De behandeling kan dan gericht zijn op het leren herkennen en verminderen van spanning, het verbeteren van de ademhaling en het herstellen van een normale samenwerking tussen de bekkenbodem en de rest van het lichaam.
Soms zijn juist gerichte oefeningen nodig om de spieren beter te leren aanspannen én weer volledig te ontspannen. Het doel is niet simpelweg een sterke bekkenbodem, maar een bekkenbodem die op het juiste moment kan aanspannen en ontspannen.
Behandeling is persoonlijk
Er bestaat geen standaardbehandeling voor pijn aan de testikel of balzak. De behandeling wordt afgestemd op de oorzaak en de factoren die bij jou een rol spelen.
De behandeling kan bijvoorbeeld bestaan uit:
- oefeningen voor ontspanning en bewustwording van de bekkenbodem;
- uitleg rondom de klachten en het bekkengebied;
- verbeteren van ademhaling en ontspanning;
- oefeningen voor coördinatie en spiercontrole;
- advies over houding en bewegen;
- begeleiding bij het opbouwen van sport en lichamelijke activiteit;
- advies bij klachten rondom plassen en ontlasten;
- behandeling van omliggende spieren en gewrichten;
- inzicht in factoren zoals stress, spanning en langdurig zitten die klachten kunnen beïnvloeden.
Wanneer er aanwijzingen zijn voor een medische oorzaak die verder onderzocht moet worden, is overleg met de huisarts of medisch specialist belangrijk. Bekkenfysiotherapie kan dan eventueel onderdeel zijn van een bredere behandeling.
Wanneer moet je naar de huisarts?
Pijn aan een testikel moet je serieus nemen. Vooral wanneer de pijn plotseling en hevig ontstaat, de testikel gezwollen is, anders ligt dan normaal of je je ziek voelt, is het belangrijk om direct medische hulp te zoeken. Een plotselinge hevige testikelpijn kan bijvoorbeeld passen bij een gedraaide testikel (torsio testis), waarbij snelle beoordeling noodzakelijk is.
Ook bij aanhoudende of terugkerende pijn, een zwelling, verandering van de testikel of een voelbare knobbel is het verstandig om eerst contact op te nemen met de huisarts.
Wanneer een medische oorzaak is uitgesloten en de klachten blijven bestaan, kan een bekkenfysiotherapeut vervolgens helpen om de spieren, beweging en spanning rondom het bekken in kaart te brengen.